•  arefmusicins@gmail.com
  •  011 33117696 - 011 33106756 - 011 33106757

سه تار چیست (2)؟

سه تار چیست (2)؟

سه تار، از سازهای زهی مضرابی (زخمه ای) مقید است که در ساخت آن از چوب، فلز و زه یا نخ نایلون استفاده می شود. سه تار را از خانوادهی تنبور دانسته اند و امروزه، در مقایسه، به تار نزدیک تراست و معمولا نوازندگان تار با نواختن سه تار نیز آشنا هستند.

اجزای تشکیل دهنده ساز سه تار:
کاسه طنینی


صفحه رو
خرک
دسته
سرپنجه
گوشی ها
شیطانک
دستان ها
سیم گیر
مضراب

کاسه طنینی
کاسه، گلابی شکل و از جنس چوب است و روی دهانه ی آن، صفحه چوبی قرار دارد. کاسه را گاه یک تکه و گاه از ترک های به هم متصل شده ی چوب می سازند.
صفحه ی رو
صفحه ی روی تار از جنس چوب است و معمولا سوراخ های کوچکی روی آن ایجاد می کنند که خروج صدا را از کاسه طنینی ممکن می سازند.
خرک
خرک نیز از جنس چوب و به طول تقریبی 4 سانتی متر و ارتفاع تقریبی 7 میلی متر است و سطح زیرین مسطح آن بر روی صفحه قرار می گیرد.
دسته
دسته ی سه تار در مقایسه با کاسه ی آن باریک تر است و به صورت لوله ای توپر به قطر تقریبی 5/2 و طول 45 تا 50 سانتی متر از چوب ساخته می شود.


سرپنجه : سرپنجه در ابتدای طول دسته و از جنس چوب است که چهار عدد گوشی، دو به دو در طرفین آن قرار گرفته اند.
گوشی ها
گوشی ها از جنس چوب به صورت میخ سر پهن ساخته میشوند. انتهای گوشی که باریک تر است در قسمت توپر چوب سرپنجه فرو می رود و قسمت پهن گوشی بیرون از سرپنجه است و سیم ها به دور انتهای باریک آن پیچیده می شوند.
شیطانک
قطعه چوب باریک و کم ارتفاعی است به عرض دسته و ارتفاع 4 میلی متر، با شیارهای کم عمق که سیم ها هریک از درون یکی از این شیارها می گذرند و به طرف گوشی می روند.
دستان ها
سه تار معمولا 28 دستان دارد که از زه و یا نخ نایلون است و در گروه های چهارتایی و سه تایی بسته می شوند.
سیم گیر
قطعه ای است کوچک از جنس چوب و گاه استخوان که در انتهای بدنه ی کاسه نصب می شود و گره سیم ها به شیارهای روی آن می افتند.
مضراب
سه تار را با ناخن انگشت سبابه ی دست راست می نوازند ، گاه از ناخن مصنوعی و یا حلقه ای که زایده ای از جنس شاخ یا نایلون درون آن قرار دارد و در انگشت سبابه قرار می گیرد نیز استفاده می شود.
وسعت صدا : وسعت معمول صدای سه تار نزدیک به سه اکتاو است.
آیا میدانید ؟ سه تار دارای 4 سیم فلزی است و سیم چهارم (بم) را درویشی سه تار نواز به نام مشتاق علی شاه به آن اضافه کرده است و نوازندگان قدیمی این سیم را به نام مشتاق می شناسند.

بازگشت به بالا